RAMÓN VILA ANCA

ISLANDIA, TRES VOLCANES.

2012-01-28T01:52:00.000-08:00

http://vimeo.com/34611615

Vídeo: Juan Burgos.

BO NADAL. FELIZ NAVIDAD. MERRY CHRISTMAS.

2011-12-22T23:46:00.000-08:00

MONTAÑAS NA ILLA DE XEO E TRAVESÍA POLAR EN GROENLANDIA.

2011-12-19T23:51:00.000-08:00

Periódico “O Sil”. O Barco.
Especial nadal 2011-12.

A natureza é asombrosa e pouco predicible. Cando xa estaba todo preparado para realizar a travesía do glaciar Vatnajökull que é o maior campo de xeo de Islandia e un dos máis grandes de Europa, o volcán Grimsvötn (situado no centro do glaciar) entrou en erupción e decidiu que esta vez non ía ser posible. Foron días de incerteza, a expedición comezaría o día 2 de xuño e a erupción tivo lugar o 21 de maio con aeroportos pechados e novas contraditorias procedentes da illa de xeo. O que idearamos dende o principio como unha toma de contacto cos rudimentos da exploración polar, tivo que mudar en canto ao prantexamento inicial e o terreo de xogo onde se desenvolvería unha vez esgotadas todas as posibilidades ata o último minuto. O volcán calmouse e deixou de botar cinsa pero as autoridades do parque consideraron que a alta condensación de gases na meirande parte do glaciar desaconsellaba calquera tentativa de progresión nesta zona; unha vez alí e despois de preto dun mes puidemos comprobar a desolación causada polas emanacións da terra neste campo de xeo e no seu contorno.

Non sempre sucede así pero a alternativa que atopamos para non suspender a expedición tiña atractivos dabondo para resultar unha boa experiencia: ascensión a varios volcáns que non presentaban problemas e travesía no casquete polar entrando polo sur de Groenlandia; sen dúbida unha boa forma de tomar contacto cos xeos do norte.

O día 2 de xuño de 2011 chegamos a Reikiavik cargados con todo o material adoitado máis o equipo de esquí. Viaxar en avión coas táboas de esquiar resulta as veces máis complicado que as propias ascensións, supón unha loita continua para non ter que pagar de máis e sempre coa incerteza de si chegarán ao destino cando a un.

Reikiavik é unha cidade de conto, ademais nesta época hai luz as 24 h do día o que lle confire á vida un ritmo distinto sobre todo nas actividades na montaña, como teríamos oportunidade de comprobar.

O primeiro obxectivo marcado é o volcán Eyjafjallökull (1666 m), de nome impronunciable ten a dubidosa honra de ser o causante de que tivera que pecharse o espazo aéreo de case toda Europa no ano 2010. Os restos das súas cinsas aínda poden verse sobre o xeo de moitos glaciares da illa. Esta ascensión organízase en dúas xornadas, compre ter en conta que aínda que as montañas non son moi altas hai que afrontar a súa ascensión dende o nivel do mar e a súa meirande parte discorren por terreo glaciar no que hai que afrontar as dificultades propias de calquera destes elementos. A primeira parte, ata o refuxio de Fimmvörduskáli, coincide coa ruta de Porsmork a Landmannalaugar, que pasa por ser un dos trekkings máis fermosos do mundo e verdadeiramente non defrauda.

Dous días despois xa estábamos preparándonos para ascender ao volcán Hekla (1493 m) o máis activo de toda a illa. A ascensión arranca nun deserto de lava que configura unha paisaxe que semella doutro planeta e faise nunha soa xornada, sen presa porque a luz non falta nunca. As vistas sobre os campos de xeo do contorno son abraiantes e os refachos de aire no cumio (posiblemente preto de 100 km/h) fixeron que non puideramos gozar moito tempo das abraiantes vistas.

Sen descanso puxemos rumbo cara ao oeste da illa para intentar subir ao volcán Snaefells (1446 m) que fora empregado por Julio Verne para entrar ao centro da terra na súa novela “Viaxe ao centro da terra”. Na actualidade o volcán atópase baixo toneladas de xeo do Snaefellsjökull e nos folletos de promoción turística concédenlle propiedades máxicas e paranormais, sendo sinalado como lugar frecuente de reunión de vida extraterrestre. Todos estes ingredientes engadidos á espectacularidade da montaña e o lugar onde se empraza fan desta ascensión algo inesquecible, malia que a climatoloxía non se quixo sumar á festa. A cantidade de neve acumulada dende o inverno fixo que puideramos utilizar os esquís dende o lugar onde se deixa o coche o que facilita as cousas considerablemente xa que non hai que carrexalos ao lombo e progresase de xeito máis rápido e doado. En pouco menos de tres horas estabamos no cumio envoltos pola néboa, no medio dunha cifra infernal e con varios graos baixo cero. Unha vez arriba só resta saír de alí o máis rápido posible; con diferencia unha das mellores esquiadas que recorde, en canto saímos da néboa enganchada na cima o espectáculo é grandioso co mar moi próximo a dereita e esquerda e neve en perfectas condicións. Nunha situación así e malia que ía moito frío un desexa que o descenso non remate xamais. As facianas de satisfacción eran suficientes para indicar o moito que recompensara esta actividade.

De volta en Reikiavik, unha vez rematada a toma de contacto cos xeos do norte, preparamos o equipaxe para voar na seguinte xornada cara a Groenlandia. Aínda que os vos entre Islandia e Groenlandia son de carácter “doméstico” transportar todo o necesario para unha travesía polar non resulta doado; ao equipo de esquí hai que engadirlle unha “pulka” por persoa, que é unha especie de “trineo” de plástico duro (+/- 1 x 0,50 m) que se arrastra polo xeo amarrada a un arnés para levar as cousas necesarias para vivir unha tempada sobre o casquete polar.

Como se pode imaxinar o simple feito de voar a Groenlandia xa é unha aventura. As principais compañías aéreas europeas con destino a calquera dos 20 aeroportos da illa saen dende Dinamarca ou dende Islandia. No noso caso por razóns económicas e de datas a pasaxe era do aeroporto de Reikiavik ao de Narsarsuaq no sur leste de Groenlandia coa compañía Air Iceland. Unha vez te sobes nun avión con destino a un lugar ocupado na súa meirande parte polo casquete polar as previsións son difíciles xa que case todos os aeroportos foron construídos polos americanos durante a segunda guerra mundial e non contan precisamente cos sistemas máis modernos para facilitar a navegación dos avións, por exemplo facilitar un aterraxe con néboa.

En principio o voo dura 3 horas. Despois dun bo rato sobre a monotonía azul mariño do Atlántico, no que os ollos se pechan de puro agotamento, alguén me avisa para que mire para abaixo; ao primeiro vistazo non vexo grandes cambios só uns pequenos puntiños brancos sobre o intenso azul do océano que semellan as rompentes das ondas. Cada vez hai máis, penso: -non pode ser!. Collo a cámara e utilizo todo o aumento que teño. Penso outra vez: -non pode ser!. Miro ao meu carón e vexo caras de felicidade e sorpresa, agora estou seguro: -é a “banquisa” polar que baixa cara ao sur ao desprenderse da costa leste de Groenlandia. En poucos minutos máis xa se poden ver claramente os grandes bloques de xeo á deriva, estou emocionado e unha vez máis na miña cabeza algo recorrinte nestas situacións: -nunca pensei que estaría nun sitio así e menos tan ao norte.

Á impresionante “banca de xeo” sucádea a aparición do casquete polar; primeiro os sobrecolledores glaciares que caen directamente sobre o mar en verticais e pechados "fiordos" e logo a infinita chaira branca que atrapa a quen a mira xa dende o avión. Todo vai ben ata que a voz do piloto rompe o encanto dun momento máxico: -é imposible o aterraxe en Narsarsuaq (o noso punto de destino) e teremos que aterrar nun aeroporto máis ao norte sen definir. Tres horas máis sobre unha mesta brétema e finalmente a mesma voz do capitán que indica que pronto estaremos en terra. Desaparece a néboa e aparece un aeroporto no medio da nada. O avión descende, aterra e baixamos con cara de parvos; non sabemos nin onde estamos. Entramos nunha terminal pequena pero moderna e acolledora e vemos demasiadas caras de cansanzo e aburrimento, entre elas a do “padre Walter”, un cura arxentino que ten como misión evanxelizar aos “inuits” e leva movéndose algo máis dun ano por toda Groenlandia. Explícanos que estamos en Kanguerlussuaq que foi unha base americana e que é o aeroporto máis importante do país. Despois de percorrer as instalacións atopo un mapa e podo comprobar que estamos dentro do Círculo Polar Ártico a 67 º N; pero este non era o noso obxectivo, dende aquí non podemos entrar ao casquete e a incerteza apoderase de nós. Hai xente que leva varios días agardando pola mellora das condicións en outros aeroportos. Despois de desembarcar o noso equipaxe convócannos para o día seguinte ás 7 AM. Hai un montón de horas para percorrer o contorno do aeroporto e comprobar que estamos nun lugar salvaxe na cabeceira do Søndre Strømfjord e coa axuda do mapa do GPS podo comprobar o preto que estou da baía e o estreito de Baffin. É unha faena estar aquí tirados pero non deixa de ter o seu encanto, esta vez quedamos a medio camiño da mítica Qaanaaq (Thule), tal vez no futuro. No meu diario anoto: “…é difícil pensar que existan sitios así, un inverno aquí invitaría á reflexión…”.

Unha vez máis nesta expedición a sorte favoreceunos e quixo que ao día seguinte puideramos chegar sen máis incidentes ao aeroporto de Narsarsuaq (base americana ata 1958) no sur de Groenlandia. Despois de recoller todos os trastos cruzamos en barco o fiordo Tunulliarfik para rematar os preparativos na aldea de Qassiarsuk onde se atopa a granxa Brattahlíð construída polo viquingo Erik “el Rojo”, considerado o fundador de Groenlandia pola tradición popular, navegou cara a estas terras no ano 982 d.C. cando foi desterrado por tres anos de Islandia.

Comida, tendas, roupa, esquís, arneses, cordas, combustible para cociñar… todo está listo para entrar no casquete polar. O punto elixido, por ofrecer as mellores condicións para entrar no xeo, é o fiordo de Qaleraliq (“Fletanes”). A lingua do glaciar tamén aquí cae de xeito espectacular directamente sobre o mar pero ofrece algún punto que permite desembarcar facilmente, sempre dentro das complicacións que ofrece calquera operación deste tipo nun medio así. Poucos días antes entrara por aquí o equipo vasco formado polos alpinistas Iñurrategui, Vallejo e Zabalza para atravesar Groenlandia de sur a norte, 2300 km dunha travesía grandiosa e pouco repetida por razóns fáciles de imaxinar.

A viaxe en barca ata a entrada de “Fletanes” é de 2 h de navegación polo fiordo de Tunulliarfik con parada para repoñer combustible na vila de Narssaq, unha das máis importantes do sur da illa. Costa describir con palabras a grandeza dun medio salvaxe, puro e ateigado de vida (aves mariñas, baleas, focas, salmóns…), onde toda orde posible segue os ditados do xeo. Aínda que na barca vai moito frío, malia levar por riba roupa de abrigo como para ascender unha montaña de oito mil metros, a navegación por estes lugares atrapa para sempre a quen se somerxe neste medio. Pronto atopamos os grandiosos bloques de xeo da “banquisa” que vagan á deriva polo fiordo arrastrados polas correntes das mareas procedentes da costa leste. Cando se ven dende o aire é difícil imaxinar as dimensións que teñen, cando estás ao seu carón non se pode dicir nin pensar nada só respirar e deixarse atraer polas súas formas e o seu intenso color azul.

O desembarco no pequeno cantil de “Fletanes” ten o seu punto, hai que estar sempre alerta dos desprendementos de toneladas de xeo do glaciar sobre o mar polas grandes ondas que chegan a provocar, co conseguinte risco de que unha súpeta subida do nivel da auga arruíne a expedición ao levarse parte do equipo; en varias ocasións tivemos que saír correndo cara arriba polo xeo cargando coas nosas cousas para poñelas a salvo da auga. Os arrepiantes estouridos que anuncian un desprendemento invitan a aguzar os sentidos, nun medio como este onde o espectáculo da natureza máis salvaxe que se poda imaxinar non se interrompe nunca o máis fácil é perder a concentración ao quedarse pasmado polo espectáculo.

Cando todas as cargas están preparadas nas “pulkas” iniciamos a subida ao casquete polar polo lateral dun glaciar moi descomposto e cheo de pequenos buracos e enormes fendas que dificultan notablemente a progresión. Nas dúas primeiras xornadas haberá que subir dende o nivel do mar ata uns 1500 m, onde a pendente deixa de ser perceptíbel e o xeo dá paso a unha superficie inmaculada de neve. Ao remate da segunda xornada puidemos calzar por primeira vez os esquís o que facilita a progresión e nos permite avanzar máis quilómetros cara a inmensidade branca.

Sempre en continuo pero moderado ascenso, á tardiña do cuarto día de progresión polo casquete polar, perdemos calquera referencia coa costa ou con calquera outro elemento que permita ter unha referencia. A orientación, nesta toma de contacto co medio polar, resulta doada, sempre rumbo norte; unha vez superadas os obstáculos dos primeiros días en forma de fendas e regueiros e lagos de desxeo, non hai máis que avanzar en liña recta cara ao infinito branco e azul.

A rutina é sempre a mesma: progresar mantendo o rumbo norte con paradas cada dúas horas para repoñer forzas cunha pausa un pouco máis prolongada á hora do xantar (nunca supera a media hora). Cando a luz empeza a baixar, xa que non desaparece completamente, chega o momento de montar o campamento, facer auga derretendo neve e preparar unha copiosa cea; por suposto é o mellor momento do día. Este ritmo mantense todos os días entre as 6 e as 23 h, para avanzar unha media de 20 quilómetros unha vez se deixa atrás a parte máis abrupta do glaciar. Só o mal tempo pode interromper os horarios paralizando calquera intento de progresión, un mal tempo que nesta ocasión de xeito excepcional non fixo acto de presenza en ningunha das xornadas; non todos os días houbo boa visibilidade e sol, pero nin rastro das temidas tormentas de vento e neve. As temperaturas nunca superan os 2-3 ºC sobre cero durante o día e nas horas máis frías poden andar entre os 10-15 º C baixo cero. Nótase que a medida que progresamos cara o norte e gañamos altura no “plató glaciar” as temperaturas baixaban 1-2 ºC cada xornada.

Nesta ocasión a actividade non tiña un obxectivo fixo, tratábase de progresar todo canto fora posible cara ao norte para probar a sensación que produce desenvolverse unha chea de días sobre unha superficie xeada onde non hai absolutamente nada máis que xeo e ceo e as veces no horizonte impreciso algún “nunatak” ao que nunca se chega por máis que avances. Pode parecer monótono e incluso agoniante, esa foi a miña impresión durante a primeira xornada, logo produce unha sensación que te atrapa e xa non deixa lugar para outra cousa distinta á progresión; en canto o expedicionario consigue desprenderse das cousas que marcan o ritmo da vida cotiá, as necesidades redúcense ao máximo e comeza o tempo de gozar coas cousas máis sinxelas e básicas. Nas expedicións de montaña que se desenvolven nun medio máis variado sucede o mesmo: canto antes te decates do sitio onde estás e das poucas cousas que necesitas para subsistir, antes empezas a desfrutar do que estás a facer.

O momento de variar o rumbo para volver cara a saída deixa unha sensación rara. Tendo en conta que gozamos dun tempo privilexiado e avanzamos moito máis do previsto, na volta acompañoume a sensación de que faltaba algo, ao mellor por esa mentalidade de ter que chegar sempre a algún sitio en concreto. Esta sensación durou o mesmo tempo que tardou en aparecer o soño de intentar algo máis largo neste país imposible: tal vez os 600 km que separan Kulusuk de Kanguerlussuaq cruzando a illa de este a oeste.

ZONA DE ESCALADA DE VISUÑA.

2011-11-22T01:16:00.000-08:00

ROCHA: Calcaria.

EQUIPAMENTO: Parabolt m10 e descolgues con cadea e mosquetón. Para todas as vías é suficiente con seis cintas expres. É útil un cordino para recuperar as cintas, tendo en conta o desplome dalgunhas vías.

ÉPOCA: Todo o ano. En inverno nos días soleados pódese escalar buscando a orientación dos sectores. Sol pola mañá nos sectores “Cova da cabra” e “Eco”. Sol pola tarde nos sectores “Sumidoiro” e “Inverno”.

NÚMERO DE VÍAS: Na actualidade hai equipadas 38 vías, máis algúns proxectos tanto de vías coma de sectores.

TIPO DE ESCALADA: De xeito fundamental trátase de vías cortas sobre desplome de bo canto, outras veces non tan bo. No sector “Inverno” atópanse vías moi alcanzables sobre placa vertical ou lixeiramente tombadas.

DIFICULTADES: Entre III e 7c.

-Vías de ata V+: 30%.

-Vías entre V+ e 6c+: 50%.

-Vías entre 7a e 7c: 20%.

-Vías de octavo: 0% (de momento).

Abertas por Ramón e Ubaldo Vila Anca dende o outono de 2000, despois dun traballo previo de limpeza e poda. Co apoio económico da “Asociación de desenvolvemento rural Río Lor”.

E DEBER DE TODOS CONSERVAR ESTE ENTORNO EN PERFECTAS CONDICIÓNS. NON PISAR OS PRADOS DA ZONA, SON PRIVADOS. NON ARROXAR LIXO DE NINGÚN TIPO.

A escalada é un deporte potencialmente perigoso. A lectura e comprensión desta reseña non capacita por si mesma para a súa práctica. Os autores exímense de responsabilidade en calquera das accións desprendidas da mesma e en concreto de calquera acción de escalada. Do mesmo xeito declaran nulos os datos sobre os aperturistas para o seu uso en calquera proceso xudicial de faltas ou penas.

Localización da zona de escalada de Visuña

Localización dos sectores

OUTONO NA SERRA DO CAUREL.

2011-11-06T12:29:00.000-08:00

Pasteiros da Seara

Cabana do Brugal na Seara

Camiño do Brugal na Seara

Val de Visuña

RUTA: OUTEIRO-RINÁN-MONTOUTO-DEVESA DO CERVO-FERRERÍA DO MAZO-OUTEIRO.

2011-10-30T10:31:00.000-07:00

DISTANCIA: 22 Km 600 m.

DESNIVEL POSITIVO: 1366 m.

DIFICULTADE: Alta*.

*Forte desnivel positivo no primeiro terzo da ruta. A meirande parte do percorrido na parte alta, correspondente á ascensión aos picos de Cova Ladrón, Rinán e Montouto, discorre polo monte, non hai sendeiro; mesmo nalgún paso hai que empregar as mans. A baixada do pico Montouto ata a entrada da devesa do Cervo é por unha aresta comprometida delimitada polos cortes da canteira da zona leonesa (este), non é aconsellable se non se coñece o terreo. É imprescindible dispoñer de todo o día para facer a ruta descrita no mapa.

CRONO PERSOAL:

TEMPO EN MOVEMENTO: 5 h 30'.

MEDIA MOVEMENTO: 3'8 Km/h.

SENDA VERDE DO XARES. TREITO PRADA-A VEIGA.

2011-10-16T04:42:00.000-07:00

DISTANCIA: 16 Km 200 m.

DESNIVEL POSITIVO: 322 m.
DIFICULTADE: Baixa.
TEMPO ESTIMADO: 4 h 30'.

ESCALADA: O MAZO. QUIROGA. EQUIPANDO NO SECTOR DO RÍO 2.

2011-10-09T04:15:00.000-07:00

RUTA: A SEARA-FERRAMULÍN-VISUÑA-BOCA DO COUTO-FORMIGUEIROS-LAGOA DA LUCENZA-A SEARA.

2011-10-02T13:38:00.000-07:00

TOTAL KM: 22 Km 800 m.
DESNIVEL POSITIVO: 940 m.
DIFICULTADE: Media-alta.

CRONO PERSOAL:
TIEMPO EN MOVEMENTO: 2H52'.
MEDIA EN MOVEMENTO: 8 KM/H.

ESCALADA: O MAZO. EQUPANDO NO SECTOR DO RÍO 1.

2011-09-25T04:26:00.000-07:00

ESCALADA: O MAZO. SECTOR DE ARRIBA.

2011-09-04T04:19:00.000-07:00

ESCALADA: VISUÑA. SECTOR DEL ECO. "ELLA LARAÑA". 7b. Fb.

2011-09-03T04:04:00.000-07:00

Non, aínda.

Recuperar a vontade de enfrontar novamente algo así xa é un bo obxectivo a estas alturas.

É posible que durante o inverno se manteña seca e poda poda probar máis veces, coas temperaturas baixas aumentan as posibilidades.

ESCALADA: VAL DO LAGO, SOMIEDO. ASTURIES.

2011-08-28T04:48:00.000-07:00

ESCALADA: LA CUETA.

2011-08-14T03:58:00.000-07:00

A recuperación da sensación de querer subir ás rochas non é un camiño doado; ao mellor este foi o punto de inicio da volta á vertical despois de varios intentos sen empeño...

VÍDEO: KALAALLIT NUNAAT. GREENLAND. GROENLANDIA: NO CASQUETE POLAR.

2011-08-06T04:06:00.000-07:00

Imaxes e montaxe: Juan Burgos.

ESCALADA EN VISUÑA. SUMIDOIRO. OUTRA VEZ TI LEIPEI.

2011-07-25T09:48:00.000-07:00

VOLTA AO LABORATORIO.

2011-07-19T12:51:00.000-07:00

É moi difícil explicar o motivo, despois de loitar duro en maio do ano 2006 rachou todo; era divertido e moitas veces apareceu esa sensación que te fai danzar sen sufrimento polas paredes. Agora, despois de demasiado tempo, probo outra vez a esencia dunha actividade que nos levou a disfrutar moito. Ata onde?, non é doado sabelo.

ESCALADA: CARA DO INDIO. A RÚA.

2011-07-13T03:52:00.000-07:00

KALAALLIT NUNAAT. GREENLAND. GROENLANDIA: NO CASQUETE POLAR.

2011-06-21T12:59:00.000-07:00

Situación de Groenlandia.

Quen había dicir que eu ía poñer os meus pés tan ao norte, en pleno casquete polar, alá na salvaxe terra de Kalaallit Nunaat: arrepía só de pensalo, pero ahí vai. Mira despacio, sinte o que podas o poder dunha terra marabillosa e sen domesticar. Aquí semella que as únicas normas que hai son as que dita o xeo, que non é pouco.

Desembarcando no fiordo de Qalerallit Imaa

Primeiros metros polo glaciar do casquete polar

Superado o treito máis difícil do inicio do glaciar de cara ao casquete polar

Superando as grietas no glaciar polo que se accede ao casquete polar

Primeiros metros polo inlandis

Neste caso a orientación e doada: rumbo norte

Impresionante: montaxe do segundo campo xa en pleno casquete polar

Rutina, comendo no casquete polar

O único que hai que facer e esquiar tirando da pulka, sen ruido, sen prisa, en harmonía coa natureza salvaxe

A inmensidade do casquete polar

Dende o interior da vivenda no campo 3

Reforzando a tenda polo que poda pasar pola noite que non é noite

Saida cara ao fiordo de Qalerallit Imaa

Inesquecible

ICELAND: MONTAÑAS NO PARALELO 66ºN.

2011-06-07T12:57:00.000-07:00

Baixando do volcán Eyjafjallajökull I

Baixando do volcán Eyjafjallajökull II

Ascendendo ao volcán Hekla

No cumio do Hekla

Baixando do volcán Hekla I

Baixando do volcán Hekla II

Preparándome para a ascensión do volcán Snaefells

Ascendendo con esquís ao volcán Snaefells

RUTA: SENDA VERDE DO XARES.

2011-05-22T13:49:00.000-07:00

PERCORRIDO: 32,7 Km.
DESNIVEL: 811 m.
DIFICULTADE: Media.
CICLABILIDADE: 100 %.
Presa do encoro de Prada-Coreixido-Vilaboa-As Lastras-Praia dos franceses-A Veiga-Casdenodres-Castromarigo-Candeda-Prada-Poboado de Prada-Presa do encoro de Prada.

RUTA: QUIROGA-A CONCHADA-MONTAÑA DO LOR-QUIROGA.

2011-05-17T12:51:00.000-07:00

PERCORRIDO: 27,4 Km.

DESNIVEL: 730 m.

DIFICULTADE: Media.

CICLABILIDADE: 100 %.

Quiroga-Pacios-San Vitoiro-Conchada-Mazaira-Pinar de Vilar-Orxais-Vilar-Parteme-O Navín-Nocedo-Pontido-Espanzariz-Quiroga.

RUTA: POLO VAL, QUIROGA-QUIROGA.

2011-05-15T11:25:00.000-07:00

PERCORRIDO: 22,2 Km.

DIFICULTADE: Baixa-media.

CICLABILIDADE: 100 %.

Quiroga, Pacios, Regueiral, Ermida, Alto de San Roque, Barxa, Arxubín, Lamela, La Veiguiña, Barreiro, Carballo do Hospital, Vilañán, Hospital, A Carballeira, San Xulián de Arriba, Caspedro, Castelo, Novaes, Sequeiros, As Medas, Toucedo, Quiroga.

RUTA: DO OURO E CAMIÑO REAL MARGARIDE.

2011-04-30T00:18:00.000-07:00

LONXITUDE: 15'5 Km.
DESNIVEL: 815 m.
DIFICULTADE: Media.
PERCORRIDO: Margaride-Covas-Alto do Aldriz-Capela dos Remedios-Carballo do Lor-Pontón do rigueiro-Margaride.

CARREIRA DE ORIENTACIÓN. GRANDE PREMIO FONTES DO NARCEA. ASTURIES.

2011-04-05T04:29:00.000-07:00

ESQUÍ DE MONTAÑA: TORRE DE BABIA - LAGUNA DE LAS VERDES.

2011-03-08T05:01:00.000-08:00

DE NOVO NOS ALPES.

2011-03-01T23:51:00.000-08:00

Soñamos que era verdade.

Vista dende a Cime Caron

Esquiando en Curchevel

Vista dende a Cime Caron

Na Cime Caron

Vila de Les Menuires

Praza e campanario de Les Menuires

Igrexa de Les Menuires

NA FERVENZA DE VIEIROS, SEMPRE...

2011-02-14T13:10:00.000-08:00

Inverno, outono, primavera, verán... dá igual, alí está o tempo semella detido. Non se pode pasar cerca sen tirar unha morea de fotos.

Fervenza de Vieiros, augas arriba

Fervenza de Vieiros

Fervenza de Vieiros, augas abaixo

A PEQUENA INDUSTRIA DO CAL NO CONCELLO DE QUIROGA: OS FORNOS DE CEREIXIDO E A SEARA.

2011-02-13T02:44:00.000-08:00

Forno de Cal de Cereixido (Quiroga)

A presenza da rocha calcaria no chan de Quiroga é mínima, de todos os xeitos a estreita relación entre o medio natural e o home ao longo do tempo, propiciou que naqueles recunchos onde existen pequenas veas deste material ou no seu contorno, iniciouse unha actividade “industrial” relacionada coa producción do cal.

A tradición do cal no Concello de Quiroga lévanos ás parroquias de Cereixido, Paradaseca e a Seara, onde existiron e aínda se conservan restos dos coñecidos como “fornos de cal”, “caleiras” ou “caleiros”.

Estes fornos utilizábanse para obter cal a partir da pedra calcaria, sometendo esta a gran temperatura con chama viva. Este tradicional proceso deu orixe á palabra “calcinar”. O cal obtido sempre foi moi utilizado para facer argamasa ou cemento, pintar o branquear paredes, na agricultura como corrector da acidez do solo, para branquear a roupa, para fabricar papel e vidro, ou mesmo para curtir. Este enorme e variado labor era levado a cabo polo “caleiros”.

O forno de cal é unha construcción circular de muros de pedra, aberta pola súa parte superior, cunha única abertura ou boqueira na base do muro para introducir o combustible. Adoitaban facerse en terreos inclinados para aproveitar o foxo escavado e aforrar a construcción de parte do muro.

O proceso de fabricación do cal era sinxelo pero sacrificado: o caleiro ía colocando as pedras calcarias no interior do forno, deixando un amplo oco central para prender lume. Pedra a pedra ía conformando unha bóveda, rematándoa desde a parte exterior superior do forno. Para terminar, a abertura superior, cubríase con grandes lousas.

Pola boqueira inferior introducíase madeira para queimar ata completar o oco da bóveda formada polas pedras calcarias no interior do forno; o lume ardía durante unhas 60 horas, e mantíñase sobre todo con queirogas e toxos: unha única xornada consumía até 50 carros de toxo!. Semellante traballo precisaba de varias persoas, que ían facendo quendas de 4 horas, día e noite.

Finalizada a calcinación, o forno era arrefriado durante 3 días. As pedras sacábanse pola parte superior, xa totalmente brancas, pola calcinación, e eran comercializadas enteiras ou moídas e convertidas en po.

Forno de Cal de Cereixido (Quiroga)

Forno de Cal da Seara (Quiroga)

SKÍ NA SERRA DE TREVINCA.

2011-01-30T09:37:00.000-08:00

Refuxio de Fonte da Cova

Piñeiros

DE NOVO INVERNO NA SEARA.

2011-01-29T12:49:00.000-08:00

Río Selmo na Seara. O estanque de Beatriz

Recuncho da Seara

Neve nos pastizais cara a Golada

RUTA: ALTO DO BOI-ALTO DOS CONVENTOS-ALTO DO BOI.

2011-01-29T03:07:00.000-08:00

Plano da ruta

Desnivel da ruta

ALTO DO CONVENTO-RÍO LOR.

2011-01-26T12:51:00.000-08:00

Alto do Convento

Serra de Trevinca dende o Alto do Convento.

Bidueiro

Froxán

Pincheira

Regato de Valdomir

Fervenza de Rixiu

Quiroga e Val do Sil dende o alto do Convento

ESCALADA: BLOQUES NA RÚA.

2011-01-23T08:42:00.000-08:00

Ubaldo en Gallifante

Ubaldo saíndo de Gallifante

Marcos en Gallifante

Marcos no Rector

Ubaldo na Metrelleta esquerda.

Marcos na Metralleta esquerda

Ubaldo na Metralleta dereita.

Marcos na Metralleta dereita

Ubaldo e Marcos baixo o bloqueque da Iguana

FIADEIRO TRADICIONAL EN QUIROGA.

2011-01-19T12:37:00.000-08:00

4 de abril de 2010, con moito retraso pero aquí está:

Especialistas: Oliva (fuso de man), Nieves (tecido con agullas), Manola (fía na roca), Adelina (torce o fío), Carmen (carda a la) e Benigna (fuso de man).

FIADEIRO.

2011-01-16T02:53:00.000-08:00

Quiroga, 4 de abril de 2010.

Cardando a la.

La cardada.

Fiando co fuso.

Manola fiando na roca.

Tecendo coas agullas.

ESOS LOCOS QUE CORREN.

2011-01-14T11:22:00.000-08:00

Yo también los he visto.

CUETA PARA REMATAR O ANO.

2010-12-31T10:49:00.000-08:00

Outra vez remata o ano e queda todo por facer...!.

BO NADAL E FELIZ 2011.

2010-12-27T05:48:00.000-08:00

ECUADOR: AS XENTES NA SERRA.

2010-12-08T13:29:00.000-08:00

Nena no mercado gandeiro de Otavalo.

No mercado gandeiro de Otavalo.

Mercado de Otavalo.

Praza de Quiroga, na provincia de Imbabura, Ecuador.

No mercado de Saquisilí.

Afiadora no mercado de Saquisilí.

Xastre no mercado de Saquisilí.

Adaptación ao medio de camiño ao Chimborazo.

Territorio do volcán Tungurahua.

...SI TENGO MIEDO....

2010-12-02T13:04:00.000-08:00

...Si tengo frío me caliento./ Si tengo miedo, que no lo tengo./ Susurro y pienso.../

De Manuel Chinato.

ECUADOR: QUITO.

2010-11-26T05:55:00.000-08:00

Cidade especialmente bonita; Patrimonio Cultural da Humanidade dende 1978, é un dos lugares que o home ten a obriga de protexer como parte da súa memoria.

"FRÍO SOLPOR DENDE O TANQUE DE BUSTELO": MÁIS DE 22000 VISITAS NO PANORAMIO.

2010-11-24T00:46:00.000-08:00

26 de xaneiro de 2008, hora 19:39:28; baixo da Seara nun día moi frío. A estrada está ateigada de xeo. Paro no tanque de Bustelo. É un solpor como tantas veces, repetido, impresionante... Mágoa, non levo o trípode nin a cámara grande; pero como é posible que apareza un oso traio comigo unha pequena cámara cómoda: este é o resultado. Evidentemente si tivera intención de que saira algo parecido non o conseguiría. Despois de preto de dous anos no Panoramio xa ten algo máis de 22000 visitas.

FONTE DA COVA EN NOVEMBRO.

2010-11-21T12:43:00.000-08:00

Antes, antes, antes... é agora.

Tendo en conta as previsións sabíamos que había neve, subimos como penitentes para ver como está o pequeno "circo" a estas alturas do ano. Promete, pero aínda non se pode facer nada.

DO SOUTO DA CALEIRA A CEREIXIDO.

2010-11-20T11:12:00.000-08:00

Tis kalinichtas ta filia.

2010-11-14T13:06:00.000-08:00

O "AMAÑECER NO MONT BLANC", MÁIS DE 100000 VISITAS NO PANORAMIO.

2010-11-12T11:23:00.000-08:00

Día 15 de agosto de 2002, baixo do cume do Mont Blanc, ao chegar ao refuxio Vallot este é o espectáculo que contemplo cando me dou volta. Esta foto subíu por casualidade ao Panoramio e agora xa ten máis de 100000 visitas; esto quere dicir que máis de 100000 persoas viron amañacer no Mont Blanc polos meus ollos!. Grazas.

Amañecer no Mont Blanc

ESCALADA: BLOQUES NO ENCORO DE PRADA.

2010-11-07T03:36:00.000-08:00

Limpar.

Pensar.

Trepar.

O instante.

Solución.

Encoro de Prada.

Bloques e praia no encoro de Prada.

Outono no Souto da Caleira. Cereixido.

2010-11-06T13:16:00.000-07:00

Forno de cal (caleira)

RUTA: CAMIÑO FERRADAL (PONTE SOLDÓN-FERRERÍA DE RUGANDO).

2010-11-06T08:50:00.000-07:00

DISTANCIA: 11 Km 600 m.
DESNIVEL POSITIVO: 410 m.
TEMPO ESTIMADO: 4 h 30'
DIFICULTADE: Baixa-media.

Cova de Recopete

Casa da ferrería da Gorgueira (Paradaseca)

Zona mineira de Penafurada

Interior do túnel de Penafurada

Mina na zona de Penafurada

Construcción na zona da caleira

Ponte do Frande dendo o río Soldón

Ponte do Frade

Panorámica do val do río Soldón

Construcción no camiño do Ferradal chegando a Paradapiñol

No rego de Fiais

Camiño entre Paradapiñol e Rugando

ECUADOR: VOLCÁNS.

2010-10-27T12:53:00.000-07:00

Sangay, Altar, Tungurahua, Cayambe, Antizana e Cotopaxi. Non parecía unha imaxe real, máis ben semellaba algo tirado dun conto fantástico: abrir os ollos e mirar algo así será unha das imaxes desta expedición. Dende a fiestra do avión intento facer a mellor foto posible, non había que compoñer nada, só disparar; estaba tan nervoso que non fun quen de baixar a sensibilidade da cámara para poder limpar mellor as imaxes, cando atinei dos botóns axeitados xa era demasiado tarde.

Laguna Mojanda e cordal do Pico Negro dende o Fuya Fuya, primeira das ascensións programadas nesta expedición. Este pico faise comodamente partindo do lago, que está a menos dunha hora (en coche) da cidade de Otavalo.

Camiño do Volcán Imbabura que dá nome a unha das provincias do norte de Ecuador, para chegar ata aquí dende Otavalo hai que cruzar a cidade de Ibarra, a máis grande do norte do país. Dende un pouco máis arriba da aldea de Chirgüasi xa se pode admirar boa parte da caldeira deste volcán.

Nun dos cumes do Imbabura, ás costas o maxestoso cráter do volcán: é doado imaxinar a impresionante forza que se tivo desenvolvido aquí cando estourou a caldeira.

En acción durante a ascensión ao Cotacachi, ao fondo a laguna de Cuicocha. Antes, para chegar ata aquí, pasamos polo lugar de Quiroga (na provincia de Imbabura), ao pé dos volcáns Imbabura e Cotacachi. Foto: Juan B.

Agora que vexo as fotos da ascensión ao Ilinizas norte resúltame imposible recoñecer esta montaña; cando estaba alí non fun capaz de asimilar a súa beleza. Son dous picos de máis de 5000 metros separados por un amplo val e unha pequena lagoa. Fixemos a ascesión dende o refuxio dos Ilinizas a 4700 m, pareceume incríbel unha instalación así practicamente a mesma altura do Mont Blanc; nas súas inmediacións tiven a oportunidade de fotografar ao lobiño do páramo. A lixeira nevada da noite fixo que a parte superior da montaña tivera un aspecto aínda máis surrealista, todo dentro do territorio que marca a imponente presenza do volcán Cotopaxi.

Este é o territorio do Volcán Cotopaxi. Realmente a atmósfera desta zona ten algo especial, a vista está tomada dende a golada que separa os Ilinizas. Unha e outra vez as miradas escapaban cara a "cabeza da montaña sen cabeza" aínda que o lugar polo que baixábamos do Ilinizas Norte era abraiante dabondo. Soñaba con subir. Foto: Juan B.

O Cayambe foi malo con nós?, non as montañas non son boas ou malas. Durante os dous días que permanecimos nos seus dominios a tempestade sobre este marabilloso volcán non se afastou nin un minuto. Segundo, o garda do refuxio, cando lle preguntei si estaría así moito tempo ao primeiro non quixo decir nada por non amolarme, pero ante a miña insitencia só dixo: non hai nada que facer, durará dous ou tres días máis. Pois a outra cousa... mágoa.

Día de descanso. Estamos aloxados en Tambopaxi, en pleno páramo andino, no medio do triangulo que forman os volcáns Cotopaxi, Sincholagua e Rumiñahui. Para non durmirse despois de que o Cayambe nos rexeitara, intentaremos o cume central do Rumiñahui: seguro que dano non nos fai. Neste foto estamos arriba de todo contemplando sen falar a inmensidade do páramo e como non, outra vez a impoñente presenza do Cotopaxi entre as nubes. No medio e a esquerda da foto pode verse a lagoa de Limpiopungo: non falta de nada para que teñamos que dar as grazas unha e outra vez.

Como case sempre, baixo correndo desta montaña, despois os xeonllos renxen. A esquerda ábrese un val; fondo e verde. A dereita o esporón rochoso da corda do Rumiñahui central, e máis a dereita outro val fondo e verde. Detéñome a mirar, na pradeira pacen cabalos salvaxes, vacas e touros bravos: este moi ben podería ser o val dos cabalos de Ayla no libro de Jean M. Auel, "Los hijos de la tierra". Máis abaixo un profundo regato rompe o páramo. Vagaría sen descanso por esta inmensidade ata non poder máis, lembro ben a luz deste lugar.

O Cotopaxi (nome quichua en galego a traducción aproximada sería "pescozo quebrado") é unha montaña coñecida e fermosa que domina o impresionante páramo andino e destaca entre os seus veciños. Machachi e Latacunga son as cidades máis próximas, a última sufriu varias veces ao largo da historia a violencia das súas erupcións. O seu reflexo na Lagoa de Limpiopungo ("paso dos limpos") e unha das fotos máis repetidas deste volcán perfecto.

A ascensión ao Cotopaxi empeza as 00 h, durante toda a subida non se pode ver nada, só un pé diante do outro; como sempre!. En canto empeza a clarexar os sentidos ateiganse de beleza; cando estás abaixo e miras, o glaciar é bonito. Cando te metes nel, non sabes para onde mirar; toda, absolutamente toda a ruta de neve e o xeo, deixa sen palabras.

Disfrutando no cume, hai pouco que engadir. Mágoa que o enorme cráter deste volcán perfecto de elegantes liñas estivera parcialmente cuberto dunha brétema que entraba e saía. Un soño.

Chimborazo, do quichua ao galego: o nevado que hai que cruzar. A traducción do nome é bastante evocadora para min, sabía que tería que cruzar por algo así despois da desfeita do 2006. Pero... a cabeza, que xoga un papel definitivo nestas situacións foi suficiente para complicalo todo; xa dicía a miña avoa que a soberbia é moi mala. Non fun capaz de comprender que era necesario, que as cousas xa non son o que eran e que algo así sería fermoso aínda que estivera sempre cos pés do lado do sol, sen cruzar a "delgada liña vermella". O camiño tiña, necesariamente que pasar por aquí, polo "nevado que hai que cruzar". Poucas veces unha noite se pon tan a favor para chegar o cume, para que na cabeza soara ese clik liberador que soluciona os problemas cando falta o aire; até a lúa quixo saír para achandar un camiño que había que percorrer.
Saín a aresta rápido, o famoso castelo quedaba moi por baixo de min; na miña cabeza xa estaba sulucionado un problema que levou moitos anos formular, así sen traumas, sen saborear na gorxa o sabor do aire que ten pouco osíxeno. A soberbia completa golpeoume de cheo canto estaba a piques de chegar ao primeiro domo: -tranquilo señor, estamos saíndo ao primeiro domo, -non podo, teño que baixar.

Retírome desconcertado, triste, non son capaz de comprender o motivo. Analizo todas as posibilidades pero non atopo unha solución concreta moito máis alá da mala cabeza: non son un nativo, non estaba en Formigueiros, eu non podo correr a esa altura; si, a esa altura!. A posibilidade de algo máis alto sempre pasaría por ser capaz de facer ben as cousas aquí. É imposible pasar de nada a moito sen consecuencias: lembra, un pé despois o outro.

Do diario do Aconcagua 2005: "O Aconcagua ensinoume a camiñar e a pensar de vagar, a modiño, sen présa...".

Aquí, outra vez nos Andes, curei a humildade, xa non hai dúbida.

ESCALADA: ALGO SE MOVE NA RAIA.

2010-10-24T12:58:00.000-07:00

CAMIÑO DE SANTIAGO: PEDROUZO-SANTIAGO

2010-10-23T05:33:00.000-07:00

Unha vez máis Santiago caeo sobre min como unha lousa, pero os soños, soños son.

CAMIÑO DE SANTIAGO: ARZÚA-PEDROUZO.

2010-10-10T13:03:00.000-07:00

ESCALADA: VOLTA A VISUÑA.

2010-08-26T10:27:00.000-07:00

Despois de tanto tempo... como diría o "escalador maldito": mágoa.

ESCALADA: O MAZO.

2010-06-27T10:05:00.000-07:00

A inquedanza de Marcos e Ubaldo lévanos un día máis a empregar o taladro na rocha. Destino: O Mazo (na Serra do Caurel), nunca pensáramos que aquí poideran sair algunhas vías. Nunha cuarcita perfecta abrimos Naví, que pode ser algo entre 6c e 7a.

CAMIÑO DE SANTIAGO CUARTA ETAPA.

2010-06-21T00:19:00.001-07:00

Sábado 19 de xuño de 2010. Portomarín - Palas de Rei. 25 Km.

CAMIÑO DE SANTIAGO TERCEIRA ETAPA.

2010-06-21T00:18:00.002-07:00

Sábado 5 de xuño de 2010. Sarria - Portomarín, 22,4 Km.

ASCENSIÓN AO POSETS.

2010-06-21T00:18:00.000-07:00

Ascensión ao Posets polo val de Eriste: días 29 e 30 de maio de 2010.

CAMIÑO DE SANTIAGO SEGUNDA ETAPA.

2010-06-21T00:16:00.003-07:00

Sábado, 22 de maio de 2010. Triacastela - Sarria (por Samos), 22 Km.

VOLTA A ROCHA: O NOBLE ARTE DE SUBIRSE POLAS PAREDES.

2010-06-21T00:16:00.001-07:00

Domingo, 23 de maio de 2010. La Cueta de Babia, onde nace o río Sil. Marabilloso parnorama para voltar a subirse polas paredes de rocha. O tempo pasa rápido e non perdoa pero foi agradable; o verán de 2007 queda xa demasiado lonxe. Todo rematara como nun soplo, sen aviso.

CAMIÑO DE SANTIAGO PRIMEIRA ETAPA.

2010-06-21T00:15:00.001-07:00

Sábado 8 de maio de 2010: Cebreiro - Triacastela. 21'1 Km.

AFGANISTÁN. UN MORTO CADA CINCO MINUTOS!.

2010-04-27T12:56:00.000-07:00

"...El tipo se llamaba Omar. Le faltaba un brazo, lo había perdido en uno de los enfrentamientos con los talibanes. Les hizo pasar, les sirvió té y le contó como él mismo había visto morir a Khaled, luchando como un héroe contra el enemigo hasta su último aliento, según contó. La esposa de Khaled se desmayó allí mismo en el sofá de la casa de Omar. A la mañana siguiente reunió fuerzas para contárselo a su hijo. Después enmudeció y murió un mes y medio más tarde, tras sufrir fuertes dolores de estómago. Cuando le pregunté a Abdul cuál fue la causa de su muerte, me miró extrañado, encogió los hombros y, en un tono con el que quería indicar que la respuesta era obvia, contestó:

-De pena, murió de pena. ¿De qué iba a morir si no?".

EL HOMBRE MOJADO NO TEMA LA LLUVIA.

Voces de Oriente Medio.

Olga Rodríguez.

FORMIGUEIROS. VOLTA A CASA.

2010-04-12T08:26:00.000-07:00

Formigueiros, montaña máxica, xa ten as súas bandeiras de oración: ॐ मणि पद्मे हूँ.

LA CUETA. FONTES DO SIL: ASCENSIÓN AOS PICOS BLANCOS.

2010-03-24T01:55:00.000-07:00

Outra vez soñamos que era verdade.

ASCENSIÓN AO PENA TREVINCA.

2010-02-20T08:20:00.000-08:00

Circo oeste do Picón.

Trevinca e Pena Negra incertos.

Panorámica do Trevinca.

Aresta este da Pena Negra.

Cumio da Pena Negra.

No cumio de Pena Trevinca.

Cara este do Pena Trevinca Norte.

Cara norte de Pena Surbia.

No cumio de Pena Surbia.

Aresta sur de Pena Surbia.

Os pés novamente calzados de amarelo.

Cara este de Pena Surbia ao regreso.

XEO EN FONTE DA COVA.

2010-02-19T00:55:00.000-08:00

DESCENSO DEPORTIVO DE CANÓNS.

2010-02-16T11:14:00.000-08:00

Acción: Manifestación dunha capacidade activa, contraposta á paixón, ou dunha función ou capacidade física do home, por oposición á idea ou pensamento.

ESPELEO. A DÉBEDA IMPOSIBLE DE PAGAR.

2010-02-06T08:00:00.000-08:00

Na fondura da terra onde se agachan as cores máis impensables comezou a forxarse a historia:

ENTROIDOS TRADICIONAIS EN QUIROGA: OS TOUROS DA ENCIÑEIRA E BENDILLÓ E O MECO DOS NOVAES.

2010-02-06T07:33:00.000-08:00

Publicado no Especial de Entroido en febreiro de 2010 do Períodico O Sil.

O entroido na meirande parte das parroquias do Concello de Quiroga xa non é o que era, mellor dito, xa non é; desapareceu por completo aínda que permaneza na memoria da xente como un laio de que todo tempo pasado foi mellor, polo menos no que as diversións se refire. En cada recuncho desta terra tiña as súas particularidades pero o mesmo denominador común: o entroido, como outras festas, aínda que resulte evidente era un xeito de diversión. Resulta curioso que dende o punto de vista actual, os encargados de manter vivas na memoria estas ancestrais tradicións, pensen en buscar unha especie de desculpa diante dos nosos ollos modernos, sempre é algo así como: “-entón, era o único xeito que tíñamos de divertirnos”. Moi lonxe deste enfoque, só nos resta escoitar atentamente como os nosos devanceiros próximos é remotos artellaron un entroido baseado en valores sólidos e encantadores que son difíciles de atopar na sociedade moderna: a terra, o medio natural, a amizade, a solidariedade, o enxeño… e en definitiva: as gañas de disfrutar da vida “-co que había” que sempre resultou máis que suficiente.
A tradición oral fainos chegar estes rituais de entroido que acudían puntuais a súa cita anual ata a súa desaparición, unha desaparición que sempre presenta as mesmas causas comúns: -a Guerra Civil, -os duros anos da posguerra, e –a despoboación das aldeas como consecuencia da emigración. A celebración do entroido sempre loitou contra as adversidades, as gañas de divertirse impuxéronse a outras necesidades, pero como os propios participantes din: “-foi indo a menos ata que desapareceu porque chegou un momento en que xa non había mocidade”.
Nesta ocasión analízanse as particularidades dos desaparecidos entroidos que tiñan lugar en tres aldeas da metade sur do Concello de Quiroga: Enciñeira, Bendilló e os Novaes. As dúas primeiras presentan un elemento común característico de varios entroidos de Galicia e habitual de moitas costumes semellantes existentes en todo o mundo: a participación na festa dun animal que persegue e atemoriza á xente. E na última unha figura lendaria e cargada de significados: o meco, presente neste, noutros entroidos e noutras festas celebradas en distintas datas e parroquias de Quiroga.
As festas do entroido da Enciñeira reunían nesta poboación aos veciños e veciñas de todas as idades procedentes das aldeas desta parroquia: Sesmil, Meiral, Vacariza e Aldea. As fontes consultadas non recordan dende cando se celebrou o entroido deste xeito, a memoria dos maiores alcanza ata a segunda metade do século XIX, pérdese durante a guerra e volve a recuperarse, a pesar das restriccións e da dureza destes anos, durante a posguerra ata a década dos 60-70 do século XX, cando definitivamente deixan de celebrarse debido o despoboamento das aldeas provocado pola emigración.
Como preludio do día máis grande e particular que era o martes de entroido, a festa empezaba cos tradicionais xoves de compadres e comadres que nesta parroquia recibían o nome de “llardeiras”. A “llardeira” era un boneco ou boneca de tela e palla montado sobre un soporte de madeira coa cabeza de nabo ou de pataca do que penduraban unhas tiras de cores para axudar a suxeitalo, que representaba a un home ou a unha muller dependendo de quen foran os encargados de confeccionalo e defendelo. O xoves de compadres as mozas da Enciñeira facían unha “llardeira” coa caracterización masculina para rirse dos homes, que tiñan que tratar de quitarllo para queimalo alí onde o conseguiran. Ao seguinte xoves, os homes facían unha “llardeira” caracterizada de muller e eran as mozas as que tiñan que intentar quitarlla para queimala. Tanto homes como mulleres recordan con nostalxia as carreiras polas rúas, as hortas e mesmo polo monte para conseguir capturar a “llardeira”.O martes de entroido era a xornada grande da festa da Enciñeira, era o día no que saía o touro acompañado pola figura do “piqueiro”. Estas dúas figuras eran os protagonistas principais dun xeito distinto e entrañable de entender esta data festiva á que se sumaban todos os veciños e veciñas da parroquia, xa foran novos ou vellos.
O corpo do touro da Enciñeira estaba feito cun armazón de madeira recuberto por unha tea. A cabeza, tamén de madeira, sostiña unha poderosa cornamenta de touro ou de vaca: este disfrace levábao un só mozo. O “piqueiro”, que era unha figura masculina que ía cando o touro, vestía máscara, un traxe de cores vivos adobiado cun cinto de campaíñas e levaba unha vara na man.
O touro e o “piqueiro” saían polas rúas e camiños da Enciñeira para perseguir á xente, que en moitas ocasións tiñan que saltar dos valados onde se atopaban empoleirados para non ser alcanzados polos cornos da figura do animal. A función do “piqueiro” era a de facer o percorrido ao carón do touro para axudalo a protexerse dos participantes na festa, sobre todo daqueles que se lle achegaban polas costas para identificar á persoa que levaba o disfrace.
Case todos os participantes nesta algarabía ían disfrazados e antes de que saíra o touro divertíanse enfarelándose ou emborrallándose uns a outros. Ao cabo do día todo remataba nunha festa con música e baile.
Para confeccionar esta información falei con Isidoro Gómez Vicente e a súa dona Guadalupe Rodríguez Martínez, veciños de Sesmil na parroquia da Enciñeira.
En Bendilló, como en outras aldeas desta terra, as características celebracións do entroido enriquecéronse ata onde se perde a memoria coa participación da figura do touro e o toureiro convertidas nas personaxes centrais dunha festa que tamén neste lugar deixou unha fonda pegada e que contaba coa participación de veciños que viñan dende Vilaster, Vilar de Mondelo e Chao da Casa.
Como era característico en toda a bisbarra, en Bendilló, o entroido tamén comezaba cos xoves de compadres e comadres e o domingo fareleiro no que mozos e mozas enzoufábanse canto podían de farelo ou borrallo. Nestes enfrontamentos lúdicos tamén empregaban o restroballo que queda despois de tascar o liño para botalo enriba da cabeza ou outras partes do corpo despois de queimalo e aínda ardendo. O enfrontamento entre homes e mulleres mantíñase durante os xoves de compadres e comadres; estes días mozas e mozos facían bonecos ou bonecas con esqueleto de palla recuberto de papel e teas de cores rechamantes. A figura masculina ou feminina, dependendo da data, enganchábase nun rascallo e desfilaban en procesión polas rúas da aldea acompañados de música; rapaces e rapazas tentaban quitarlle a figura os seus opoñentes para queimala.
O martes de entroido era o día grande, a xornada máis esperada por maiores e pequenos: era o día do touro e o toureiro. O disfrace de touro que sostiña un só mozo, tamén aquí, estaba feito cun armazón de madeira recuberto por unha tea de cores, da que sobresaían os afiados e feros cornos do animal. Cando o touro, ía neste caso, a figura do toureiro: con máscara e calzas brancas adubiadas con fitas de cores. Os dous personaxes percorrían sen descanso cada recuncho da aldea saíndo da parte superior ata ter atemorizados a todos os veciños participantes na algarada. Este día do entroido en Bendilló case todos os veciños aparecían cos disfraces máis orixinais que eran quen de confeccionar. Saía tamén a “pampórniga” que era alguén cun disfrace de xigante cunha altura que chegaba ata os aleiros dos tellados e varias montadas sobre os carros dos bois. As portas das bodegas estaban sempre abertas e non faltaba a música cos mellores grupos daquel tempo, nunha aldea, na que abundaban músicos propios do pobo para os días de festa máis pequenos.
Aquí como nos outros sitios cada quen trataba de divertirse o mellor que podía, pero seguindo os mesmos pasos que nas parroquias veciñas, os costumes do entroido foron perdéndose ao longo do século XX: primeiro a Guerra, logo as prohibicións e restriccións da posguerra e xa na década dos 50-60 a mocidade abandonou a aldea para ir traballar fóra. Rematou: xa nunca máis se volveu a correr o entroido.
Esta información foi tirada do artigo asinado por Xosé P. Mondelo, O touro de Bendilló, publicado na páxina de Cultura do diario A Nosa Terra en febreiro do ano 2007.
Nas aldeas dos Novaes e o Castelo da parroquia quiroguesa de Sequeiros, o entroido escribiu páxinas gloriosas cargadas dunha tradición fonda e senlleira. Igual que en case toda a bisbarra o entroido tamén arrancaba cos xoves de compadres e comadres e os veciños disfrutaban abondo o martes de entroido disfrazándose de máscaras e bailando sen descanso ao son da música dos grupos máis populares que había naqueles anos, pero o que singulariza este entroido e marca a diferenza con outros lugares da contorna e un personaxe denominado o meco.
O meco era unha figura artellada con palla, do tamaño dunha persoa ou incluso un pouco máis grande, fabricábana os mozos dos Novaes no barrio da Carreira uns oito días antes das xornada grande do entroido. Este boneco de palla amarrábase a unha galla de castiñeiro canto máis alta mellor; mesmo algún ano un grupo de mozos desprazouse a Soutordei na outra beira do río Sil (no Concello de Ribas do Sil) á procura dunha viga de considerable tamaño; para transportala de cara aos Novaes tiveron que cruzar a ponte do tren que está nas inmediacións do que hoxe é o Salto de Sequeiros, co risco que entrañaba realizar unha operación así. A teima por conseguir un soporte o máis alto posible formaba parte importante da esencia desta tradición: os Mozos dos Novaes tiñan que colocar a figura no extremo superior para evitar que os do Castelo o puideran coller para queimalo eles antes de que llo foran queimar ao seu pobo. O “xogo” de intentar coller o boneco daba lugar a multitude de intrigas e liortas, nalgunhas ocasións os mozos da aldea de Caspedro sumábanse aos do Castelo para aumentar as posibilidades de éxito no asalto e os mozos da aldea de Sequeiros axudaban aos dos Novaes na súa tarefa de defendelo. Esta tradición chegou a ter tanta importancia para os veciños, que nos anos de máis necesidade, unha muller da aldea chegou a ofrecer a palla do seu xergón para que non deixara de facerse o meco pola falla do material necesario para a súa elaboración.
A tradicional costume marcaba que a corta vida do meco rematara nunha fogueira no curro da Fortaleza de Torrenovaes, aínda poden verse alí fincadas no chan as pedras que servían para facilitar o soporte da galla de madeira da co penduraban para queimalo. O martes de entroido, día culminante da festa, os veciños dos Novaes ían queimar o meco ao Castelo, descolgábano do seu soporte e levaban o boneco de palla subido nun burro adobiado con mimosas e cun gran cartel de cartón co seu testamento no que podía lerse a satírica copla: “Don Diego meco me llamo, de Andalucía vengo, repartiendo cascabeles, a todos los animales, que en el Castillo los tengo”. Deste xeito partía a comitiva de gaiteiros e mozos e mozas armados con paos a percorrer o treito de 600 metros que separa, polo Camiño Real, as dúas aldeas. Ao chegaren a praza do Castelo tiñan que cruzar un pequeno regato, alí os estaban agardando os veciños do lugar para impedírllelo paso cara ao curro do Pazo, nalgunha ocasión mesmo chegaban a pelexarse. As rivalidades do ano remataban nesta fogueira e a partir da desaparición do meco no lume a festa continuaba no baixo dalgunha casa dos Novaes cun gran baile ao que a maioría da xente acudía disfrazada. A música era parte importante da festa e nunca faltaron grupos de moda da época como os Padernes e antes, a finais do século XIX, xa había na vila gaitas, tambores, bombos e requintas para animar os festexos.
Os máis vellos do lugar recordan esta tradición dende sempre ata varias xeracións antes da súa, o que sen dúbida nos ofrece a testemuña de que xa existía nos primeiras décadas do século XIX; a Guerra Civil supuxo, como nos outros entroidos tradicionais da bisbarra, un freo considerable xa que faltou algunha xente e esmoreceu definitivamente nos duros anos da posguerra. Os bailes de máscaras seguiron a celebrarse pero xa sen a lendaria figura do meco de palla, a despoboación da década dos 60-70 rematou definitivamente coa troula entroido.
Esta información foi tirada da conversa cos veciños dos Novaes e o Castelo, Antonio Quiroga Rodríguez e a súa dona Manuela Fernández Pardo.

NOVAMENTE NO XEO...

2010-02-01T12:41:00.001-08:00

Outra vez volvemos a facelo: xuntos, sen corda, tranquilos... algo así xa estaba perdido.

PASHUPATHI NATH. KATMANDÚ, NEPAL. RITO FUNERARIO HINDUISTA.

2010-01-18T08:08:00.000-08:00

Rito funerario hinduista en Pashupathi Nath, Katmandú: este recinto é Patrimonio da Humanidade. Para os nosos ollos occidentais esta cerimonia convértese nun espectáculo, cobran por entrar; para eles é o derradeiro paso do camiño que remata coas súas cinzas no río.

1.1

SIKKIM NO CORAZÓN DO HIMALAIA, CAMIÑO DO KANCHENJUNGA.

2010-01-18T05:05:00.000-08:00

Publicado no periódico o Sil, no número de decembro de 2009.

Cara surleste de Kanchenjunga.

Everest e Lothse.

O espertador sona pouco antes das seis despois dunha boa noite dun sono que xa non se recuperará en toda a expedición. Non penso demasiado no voo interior que nos ten que conducir de Katmandú a Bhadrapur, no leste de Nepal na fronteira coa India. Este voo realízase nunha avioneta de hélices da compañía Buddha Air, dura algo menos dunha hora e como foi moi tranquilo puiden gozar de marabillosas vistas cara o Himalia. Ao carón do avión desfilan Pumori, Everest, Lotshe, Makalu e Kanchenjunga: esta visión non parece demasiado real. Dende o aeroporto de Bhadrapur, que é unha pista non demasiado larga e un alpendre, unha hora de coche ata a fronteira de Nepal coa India: primeiro control de inmigración en Kakarbhitta e logo paso fronteirizo e primeiro contacto coa nefasta burocracia india en Ranigans. Vai un calor espantoso e a estrada aparece rodeada da triste realidade da India; miseria, campos de arroz e a medida que gañamos altura campos de té.
A xornada de hoxe remata en Darjeeling despois de atravesar os deprimentes arrabaldes da cidade de Siliguri (estado de Bengala Occidental) e de gañar altura ata ós 2200 m por unha estrada literalmente infernal.
Estou despistado polo cansazo e sobre todo sorprendido polas vistas cara ao norte: dende aquí xa pode contemplarse en toda o seu esplendor o macizo do Kanchenjunga, que é a única montaña que se pode contemplar así dende as cidades do norte da India e Sikkim.
Un pouco de organización e paseo por unha ateigada rúa central en festas, como sempre chea de tendas nas que pode mercarse de todo. O olor imponse aos demais sentidos. Eu gozo nestes sitios, encántanme estas cidades nas que podes camiñar e mesturarte coa xente sen maiores problemas.
Estou aloxado nun modesto “lodge” cun encanto especial, rexentado por amabilísimos tibetanos: a comida non suporá ningún problema nesta viaxe, todo o contrario, será un aliciente máis.
Ao día seguinte os meus paos encamíñanse a Tiger Hill, outeiro nas inmediacións de Darjeeling; centos, eu case me atrevería a dicir miles, de persoas congréganse para ver a saída do sol e de paso como se vai iluminando pouco a pouco o Kanchenjunga co Jannu como testemuña. Nun estado de catarses colectiva todas estas persoas aplaudiron cando saíu o sol e logo cando se tinguiu de rosa a cara leste do Kanchen. Cando xa todo parecía ter rematado levei a maior sorpresa desta experiencia atávica: o sol iluminou na lonxanía unha montaña da que só se vía o pico sobre unha liña de montañas máis baixas, a xente que estaba ao meu carón empezaron a gritar: Makalu, Makalu…!. Si, era o Makalu (8.463 m). A eles o nome e a altura das montañas dálles igual, penso que o que veneran e a súa aparenza de lugares máis próximas ao ceo que á terra.
Mañá viaxarei a Pelling, xa en Sikkim. Na actualidade Sikkim é un estado da India emprazado no corazón da cordilleira do Himalaia. É o estado menos poboado da India e o segundo máis pequeno en superficie. Sikkim foi un estado independente gobernado por unha monarquía ata 1975, cando decidiron nun referendo converterse no vixésimo segundo estado da India. Este verde e escarpado estado limita ao oeste con Nepal, ao norte e ao leste co Tíbet, ao surleste con Bhutan e ao sur co estado de Bengala Occidental. O idioma oficial é o nepalí, as relixións predominantes son o Hinduísmo e o Budismo, o 80 % da poboación é nepalí, o resto son indios pero tamén hai un bo número de tibetanos. A súa capital e cidade máis grande é Gantok.
Neste estado nótase un gran cambio con respecto ao resto da India, todo está moito mellor coidado e hai máis organización e sobre todo limpeza, en definitiva nótase que queren coidar o que teñen. Marabillosos e inmensos bosques condúcennos dende os 450 m no fondo do val ata os 2100 metros de Pelling.
O camiño de aproximación a pé ao Kanchenjunga por esta vertente empeza en Yuksom (antiga capital de Sikkim) xa se pode ver dende Pelling ao outro lado do val; só hai uns 30 quilómetros por unha destas endiañadas estradas. O día igual que todos dende a chegada a Darjeeling pola mañá as vistas sobre o Kanchenjunga e o seu macizo son espectaculares, nin unha soa nube, a media que avanza a xornada desaparece da vista oculto polas nubes. Resultou impresionante ver tan cerca dende a fiestra da habitación a terceira montaña máis alta da terra.
Yuksom (que significa lugar de encontro dos tres Lamas) é unha poboación pequena con moito encanto. Aquí está a Stupa de Norbugang, lugar onde foi entronizado o primeiro rei de Sikkim, que conserva os asentos de pedra como probas da consagración ademais da pegada que fixo un dos lamas ao bater contra a pedra despois de chegar voando dende o Tíbet. Non entendo todos os matices do budismo pero resulta claro que unha relixión así só pode entenderse con estas montañas como telón de fondo. O máis interesante destes percorridos é o contacto coa xente: amosan un modo de vida sinxelo pero enxeñoso como debeu ser nas nosas aldeas hai máis de cen anos.
Últimos preparativos antes de marchar cara a montaña e reunión co equipo que nos acompañará durante o camiño de aproximación á montaña “dos cinco tesouros de neve”.
O Kanchenjunga ou Kangchen Dzö-nga 8.586 m, é a terceira montaña máis alta da terra, a primeira da India e a segunda de Nepal. O nome nepalí tradúcese como “cinco tesouros de neve” xa que a montaña ten cinco picos que superan os 8.000 metros. A primeira ascensión ao seu pico principal tivo lugar no ano 1.955 por parte dos británicos Gerge Band e Joe Brown; por respeto ás crenzas do pobo de Sikkim, para quen o cumio é sagrado, detiveron o seu ascenso poucos metros antes da cima, costume que se ven respectando pola meirande parte das expedicións posteriores. A cara surleste, na que aínda ninguén puxo un pé pola súa salvaxe dificultade, cae dende a cume sur (8.476 m) ata o Glaciar Talung. O seu impresionante aspecto pode apreciarse na súa totalidade dende o collado de Goecha La (5.140 m), destino da miña expedición a este lugar tan apartado da inmensa cordilleira do Himalaia.
Os primeiros días de aclimatación sempre por riba dos 4.000 m, lávanme despois de superar a impresionante gorxa do río Rathong polo magnífico bosque húmido do Himalaia con multitude de especies (magnolios, rododendros, fentos e numerosas variedades de orquídeas), ata o campo de Dzongri a 4.020 m; dende este emprazamento xa poden contemplarse as primeiras vistas da impoñente corda que forman os montes Pandim, Tenzing Khan, Lama e Lamini, que non chegan aos 7.000 metros pero relocen impresionantes. Para completar a aclimatación e recoñecer outro espectacular val atraveso o collado de Dzongri La e instalo un campamento en Bikhbari, onde remata o Glaciar Rathong, baixo a mole que forman os catro picos do Kabru de máis de 7.000 metros. Entre a mesta brétema achégome ata o mesmo glaciar para visitar a zona da Escola India de Alta Montaña onde adestran montañeiros procedentes de todos os estados da India.
Cando o corpo xa está bastante afeito a desenvolverse entre os 4 e os 5.000 metros deixo atrás o val do río Rathong para meterme no val do río Prek Chu que me levará ata o mesmo pé da cara surleste do Kanchenjunga polo Glaciar Zemu despois de volver a atravesar o paso de Dzongri La.
Ao chegar a Lamuney, preto de Samiti Lake (4.500 m), vexo con preocupación como Kesher o “sirdar” da expedición inicia a “puja” (cerimonia budista) para pedirlle aos deuses que mellore o tempo e nos permitan seguir ascendendo para admirar a súa morada. O protagonista principal desta cerimonia é unha especie de altar-forno onde se queiman ramas e follas verdes para producir moito fume. Á fogueira tamén son arroxados alimentos para agradar os deuses: arroz e sobre todo fariña mesturada con graxa de iac. Cada un dos participantes na expedición coloca sobre as pedras do altar algunha parte do seu equipo como sinal de respecto e arroxa ao vento un puñado de arroz. Outra parte desta solemne cerimonia consiste na colocación das bandeiras de oración no punto máis elevado do campo.
O monzón este ano tardou en retirarse do Himalaia, cando baixo coñezo a sorte doutras expedicións noutras partes da cordilleira. Esta zona por atoparse próxima ao Golfo de Bengala sofre con máis crueza os efectos do clima monzónico; choiva, neve, vento e sobre todo brétema acompañáronme, ata resultar esgotadoras, durante todos os días na montaña.
Goecha La está a 5.127 metros, e chégase ata este punto despois de ascender pola morrena do Glaciar Zemu, deixando sempre á dereita as cristas dos montes Pandim e Tenzing Khan, á esquerda os impresionantes Kabrus e pechando o val cara o oeste a vertixinosa cara surleste do Kanchenjunga, na que destaca un impresionante esporón formado por torres de rocha e xeo que semella desafiar as leis da gravidade.
Dous días enteiros nevando e chovendo, sen poder saír da tenda de campaña resultan bastante desesperantes. Non hai máis alternativa que agardar unha melloría que intuímos que non chegará; a esta altura (4.500 m) unhas condicións climatolóxicas normais de neve, choiva e brétema non son determinantes para deixar de subir pero o problema é que non conseguiremos ver nada unha vez chegados ao punto máis alto. Sei que será así pero a inactividade desespérame e aínda restan algúns días para chegar ao remate do camiño; subirei ata o collado sagrado de Goecha La, deixarei as miñas bandeiras e volverei ata o campo de Lamuney para recoller as cousas nunha xornada esgotadora pola distancia, a altura e as condicións meteorolóxicas. Algo positivo, unha vez superado o Lago Samiti non me atoparei con ninguén… Como en moitas outras ocasións na montaña esta xornada dura e sen sentido transcorreu coma nun soño; dezaseis horas concentrado en dar un paso e logo outro, outro, outro… sen fotos e sen falar co sherpa nada máis que o imprescindible; o seu traballo é acompañarte pero seguro que lle pareceu moi absurdo subir ata alí envoltos na neve e na brétema pola cobiza de non renunciar ao punto máis alto dos previstos nesta ocasión. Non foi así?.
Realmente a vertente surleste do Monte Kanchenjunga é espectacular, tiven oportunidade de admirala en toda a súa grandiosidade ascendendo novamente por riba dos 5.000 metros no campo de Lampokhari; este tempo caprichoso concedeu varios días a oportunidade de ver “os cinco tesouros de neve” coas primeiras luces do día, cando a brétema estaba no fondo dos vales.
Deixo atrás o mundo das grandes alturas despois do campo de Chantray, última noite por riba dos 4.000 metros para internarme, por un sendeiro moi escarpado e nada frecuentado, nunha selva aparentemente impenetrable camiño do refuxio forestal de Kasturi Odal. Esta espectacular selva ateigada de sambesugas lévame ata a aldea de Labdhang e despois dunha maratoniana xornada á vila de Tashiding que marca o punto final deste alucinante paseo preto nubes.

ESCALADA EN VISUÑA: SERRA DO CAUREL.

2010-01-18T04:55:00.000-08:00

Tiña unha débeda pendente coa miña historia: amosar o encadenamento da travesía Ti leipei de 7a+. Esta percorre o inicio de todas as vías do Sector Sumidoiro en Visuña, na Serra do Caurel. Forte desplome e presas de man imprecisas. Novembro do ano 2007, mala cabeza e pouco entreno; eso é o incrible!!! porque tiña estado enriba dela moito mellor preparado e caer unha e outra vez, mesmo despois de ter feito cousas máis difíciles.

1.1.

QUIROGA 1.896, UN XEITO DISTINTO DE VIVIR O ENTROIDO.

2010-01-18T04:41:00.000-08:00

Publicado no Periódico o Sil no especial de entroido do ano 2009.

http://www.osil.info/index.php?ID=3165

Transcrición literal do orixinal pertencente a Dna. Aurita Taboada, que chegou ata as miñas mans no verán do ano 2.005 gracias a amabilidade de Dna. Mercedes Gutiérrez Anca.
O floreado relato amosa un entroido distinto, afastado das celebracións populares que sempre tiveron lugar nas terra de Quiroga e que poderían ser obxecto de futuras reflexións. O Touro de Bendilló o Meco dos Novaes, etc, constitúen un xeito ben distinto de vivir estas datas de festa.

Quiroga: 19 de febreiro de 1896, asinado: Juan José.

“Pobre, muy pobre es mi pluma para poder reseñar como quisiera y merecen las veladas que en las noches del último carnaval se han celebrado en la casa de Sáa, morada de mis respetables amigos los Srs. de Quiroga y Villamarín, en obsequio de sus numerosas y distinguidas relaciones.
Comenzaré esta revista, mejor dicho, este incompleto relato, suplicando a los Srs. de Sáa y de las hermosas damas que, con su presencia, hicieron del saloncito de baile un joyero de inapreciable valor, me otorguen su perdón, si ni soy fiel, en la relación que me propongo hacer de tan lucidos bailes, que habrán dejado imperecedero recuerdo en la memoria de todos los que tuvimos el honor de asistir; pues nunca podrá mi torpe pluma, haciendo veces de pincel, dar el verdadero colorido al cuadro que intento copiar y que es digno de ser descrito por un hábil artista.
La alegría, el solaz y esparcimiento era el sello característico que se reflejaba en el semblante de las hermosas damas, que, rindiendo culto Terpsícore, cruzaban bulliciosas el salón, ya al compás de vertiginosa vals, ya al pausado, severo y agitado-aristocrático rigodón.
Difícil me sería dar idea exacta del delicado gusto que han demostrado las damas en la elección de los trajes que, a no dudar, tenían mucho mérito, y mucho más teniendo en cuenta que fueron improvisados de momento.
Soy poco inteligente en esta materia, y ésta es la causa de no poder describirlos con el realce que merecen; pero confío en la excesiva bondad e indulgencia del bello sexo quirogués que sabrá perdonar las numerosas faltas en que incurra.
Por un momento, me creí, la noche del Domingo, hablando a la Alambra. ¡Qué agradable sorpresa al ver entrar en el salón aquel grupo de hermosas andaluzas que, bulliciosas, lo invadían, derrochando gracia en sus ingeniosas y discretas bromas!. ¡Qué delicioso cuadro!. A través de los huecos de elegantes antifaces, veíanse centellear luceros que sus reflejos electrizaban al que persistentemente las miraba, cautivando en sus rayos al sexo fuerte. Cortos fueron los momentos en que el impertinente antifaz cubrió aquellos semblantes. Libres ya de ellos, pudimos hacer esta observación: “Linda y graciosa es la mujer andaluza, pero no menos linda y graciosa es la gallega, que supera en arrogancia a la bética raza”.
Muy hermosa estaba la señorita Carmen Villamarín con aquel traje de manola, dando su negra mantilla gracioso marco a su semblante risueño y afable con todo el mundo. Nobles y bellos son los sentimientos que encierra dicha dama, deseosa siempre de complacer a los concurrentes, haciendo digna y discretamente los honores de la casa, con la delicadeza y modestia que le es peculiar. Su hermana, la angelical Amelia, lucía un caprichoso disfraz.
No poco han contribuído al esplendor de estas fiestas las señoritas Lola y Tula Quiroga, que, con su gracia, esbeltez y elegancia nos reproducían al más puro tipo andaluz, formando, con sus blancas mantillas primorosamente prendidas, envidiable modelo para el pincel de Goya.
La señorita María Taboada, tan bella como siempre. La esbeltez de su talle y el fuego de su mirada hacían cual fuerte imán a débil pluma metálica. ¡¡Qué ojos!!. No me extraña saquen de sus casillas a un conocido amigo mío.
No menos graciosa, bella y elegante estaba Margarita Domínguez. La pureza de sus líneas, la palidez mate de su semblante y la facultad de atraer, innata en ella, causaba admiración a cuantos tuvimos la dicha de contemplarla.
Las señoritas Pepita y Carmen Domínguez, tan bellas y discretas como siempre. Se presentaron en “toilete” de sala, reservando la sorpresa para las noches de lunes y martes.
La niña Julia Taboada formaba muy bonita pareja con Pío Quiroga, luciendo caprichosos disfraces.
Digna de encomio es en alto grado la complacencia con la Sra. de D.Juan Quiroga supo interpretar el deseo del elemento joven ejecutando, al piano, con gran maestría, escogidos y variables bailables. Yo, en nombre de los jóvenes y en el mío, doy las más expresivas gracias a dicha señora, elogiando muy mucho su excesiva amabilidad, así como también al Sr. Taboada (D. Inocencio) la no pequeña ayuda prestada a Remedios en tan penosa tarea.
Muy dignamente fueron hechos los honores de la casa por la Sra. de Villamarín que, con su amabilidad y dulzura, no perdonaba medio alguno de hacer gratas a los convidados las horas que, rápidamente, se pasaron en su casa.
Han asistido la Sra. Vda. de Guitián, Domínguez, Taboada, condesa de Torre-Novaes, Fernández del Valle y otras muchas cuyo nombre siento en el alma no poder recordar en este momento, suplicando me perdonen la omisión.
Eran próximante las doce cuando terminó el baile, retirándose los invitados altamente satisfechos, esperando, con ansia, el elemento joven la noche siguiente para reanudar el baile que tan gratas impresiones había dejado en todos los ánimos.
No menos concurrido estuvo el baile la noche del lunes.
Las damas llevaban por lema el conocido refrán: “En la variedad está el gusto”. Mudaron de disfráz, presentándose en animada comparsa de estudiantina, improvisando cuartetos muy adecuados al objeto, demostrando la facilidad que en versificar tenían las señoritas que la componían. Formaban dicha comparsa las Srts. Carmen y Amelia Villamarín, Pepita y Carmen Domínguez, Lola y Tula Quiroga y María Taboada.
Los trajes eran sencillos, pero elegantes. Los formaban: falda negra adornada con lazos y cintas de color de rosa, de terciopelo, y mantón de manila del mismo color. Sobre la cadera y prendidos en el cabello con lazo rosa ostentaban la simbólica cuchara. El conjunto era encantador, hermoso, sublime y máxime al tener en cuenta las gracias que Venus distribuye entre las estudiantes.
Aunque no reinó la animación que en el anterior baile, resultó lucidísimo, y, sin duda alguna, el elemento joven la reservó para el del martes en el que se hizo espléndida despedida al Carnaval, como se deduce de las desaliñadas líneas que a la referida “soirete” dedico a continuación.
Hasta aquí, mal como pude, fui llegando. Mi pluma tiembla ante la idea, no ya de hacer una verdadera revista de fiesta tan magna, digna de ser escrita por Monte-Cristo, sino de poder detallarla con algún colorido... ¡Pobre es mi ingenio para lo que estas fiestas requieren!.
Grande fue la sorpresa recibida por los que ocupábamos el salón al ver entrar tres elegantísimas máscaras que, con gracia sin igual, lucían vaporosos trajes blancos adornados con profusión de margaritas. Los centenares de estas bonitas flores, tan bien dispuestas, cubrían dichos trajes nos hacen ver la paciencia y tiempo que en su confección tuvo que emplearse. No es de extrañar la estima en que las tenían. Gusto nada vulgar han demostrado las Srts. Lola, Tula y Margarita en la elección de un traje tan original como encantador. Digo encantador por la impresión que causaron en el ánimo de un querido amigo mío que, no pudiendo contener un arranque de entusiasmo, se me acercó diciendo “Son tres hadas”.
La Sra. de Quiroga (D. Juan), sentándose al piano, preludió un divino vals, al compás del que las parejas cruzaban vertiginosamente el salón, siendo interrumpidas por la presencia de nuevas máscaras.
Con unánime entusiasmo, fueron recibidas dos que, con mucha gracia, entraron bailando la alegre muiñeira, al compás de una bonita copla, acompañada de las “cóncharas”, que tanto se usan en las fiestas de las mariñas. Eran dos “mariñás”, representadas por las Srts. Luisa Losada y Benigna Navia, que emplearon muy buen gusto en la confección de tan originales trajes.
Seguidamente penetró en el salón una comparsa de Señoras antiguas; llegando, en este momento, la animación a su grado máximo.
Reducido era el salón para contener a las numerosas personas que, agrupadas en rededor de las máscaras, festejaban las picarescas bromas que, con tanto acierto, supieron dar.
Carmen Villamarín, con su preciosa “toilete” de gro negro, con larga cola (modelo de Sra. antigua) estaba muy hermosa, llevando con soltura y modales eminentemente aristocráticos el característico traje.
No menos rico y elegante era el traje que vestía María Domínguez. Su “toilete” consistía en falda de larga cola con múltiples y caprichosos recogidos, corpiño elegantemente entallado y, sobre la cabeza, artística capota. El aire y distinción peculiar en ella daba mucho realce a su “toilete”. Su potente mirada atraía a cuantos la contemplábamos. Su simpática hermana Pepita vestía, también de dama antigua. El traje era de gro negro, y, sobre el pecho, cruzaba una banda de raso encarnado, que hacía resaltar su hermoso semblante.
Si bella estaba María Taboada con los trajes de manola y tuna, no menos encantadora estaba con el de dama antigua. La esbeltez de su talle se presta de torneado molde a cualquier vestido y máxime el negro como el que el martes llevaba, que hacía resaltar su níveo semblante.
Las Srts. Amelia Villamarín y Carmen Domínguez vestían de sala, y lo mismos las niñas Julia Taboada y Antoñita Torres.
Además las Sras. Que antes he citado, ha asistido la Sra. de D. Vicente Quiroga Vázquez Queipo, no habiendo podido concurrir al del domingo y lunes por encontrarse fuera del País.
Rápidas, muy rápidas pasaron las horas de aquella inolvidable noche del martes, de la que tan gratos recuerdos conservamos los que tuvimos el honor de asistir. La animación no había decaído ni un solo momento, hasta que, señalando las doce el minutero del reloj, nos vino a advertir que el Carnaval de 1896 había terminado.
Pocos momentos después, los convidados nos retiramos altamente satisfechos y sumamente agradecidos hacia los señores de la casa, que, tan galantemente nos habían obsequiado celebrando el carnaval en sus salones.
Fiestas como éstas honran muy, mucho a los Srs. de Sáa, y dan idea de las generales simpatías con que gozan el país”.

Transcrición: Ramón Vila Anca.

WEB CAMS SKÍ.

2009-12-29T05:56:00.000-08:00

HIMALAIA 2009 EN 66 IMAXES.

2009-12-10T00:48:00.000-08:00

Expedición ao Himalaia dos meses setembro e outubro de 2009. Non son todas as imaxes que teño desta viaxe, só 66 escollidas ao primeiro vistazo.

1.1.

AMANECE EN EL MONT BLANC. 11.000 VISITAS NO PANORAMIO.

2009-11-15T11:09:00.000-08:00

Algo máis de 11.000 persoas visitaron a foto titulada "Amanece en el Mont Blanc" colgada no meu álbum da web panoramio.com . Como sempre, moito máis do que agardaba aínda que é unha das fotos máis logradas das que levo feito por ahí arriba. Baixaba canso pero moi satisfeito e disfrutei dun mencer espectacular nestas apaixoantes montañas: o ascenso foi sen luz, empecei a ascender dende Goûter pouco despois das doce da noite para evitar a aglomeración de xente na aérea arista de Les Bosses. A foto está tomada dendeo o Vivac Vallot. Moitas grazas a todos pos disfrutar conmigo desta vista.

XENTES DO HIMALAIA.

2009-11-11T13:06:00.000-08:00